´╗┐Slavernij in de Romeinse tijd


''Een slaaf is een instrumentum vocale, een stuk gereedschap met een stem''

''Verkoop je olie als de prijs goed is. Heb je wijn of graan over: verkopen. Oude koeien, versleten ossen, gebrekkig vee, wol, dierenhuiden, een oude kar, oud gereedschap, een bejaarde slaaf, een slaaf die altijd ziek is en wat verder overbodig is: verkopen.''

Dit zijn uitspraken van Romeinse geleerden. Uit de uitspraken kan je zien hoe de Romeinen over slaven dachten. Slavernij was de normaalste zaak van de wereld. Romeinen en Grieken konden zich een maatschappij zonder slaven niet voorstellen. Je kwam slavernij overal tegen, op de boerderij, in steengroeven, pottenbakkerijen en ook in het huishoudelijke werk waren slaven te vinden. De slaven hadden geen vrije wil, dat wil zeggen dat de slaaf eigendom was van de heer. dus alles wat ze deden werd bepaald door de heer. Hij bepaalde waar de slaaf woonde, maar ook of hij kinderen kreeg en met wie hij dan kinderen kreeg. De heer was de baas.

romemining2.jpgglad2.jpg
(Slaven in de steengroeven/mijnen) (Slaven werden ook als gladiator gebruikt)



Maar waar haalden de Romeinen hun slaven nu vandaan? In de tweede en eerste eeuw v.Chr. behaalden de Romeinen veel grote veroveringen door oorlog te voeren. Als de Romeinen een gebied veroverden, beschouwden ze alles in dat gebied als hun eigendom, dat gold ook voor de mensen. Een groot deel van die mensen werden dan meegenomen. Deze mensen werden als slaaf verkocht. Dit gebeurde vaak op het eiland Rhodos, het grootste centrum voor de slavenhandel. Er werden soms wel tienduizend slaven per dag verhandeld. Op de slavenmarkten werden ook mensen verkocht die ontvoerd waren. Het wemelde in die tijd van de zeerovers, zij kaapten schepen en de mensen die op het schip zaten werden vaak als slaaf verkocht. Romeinse generaals die oorlog voerden, namen ook ontwikkelde Grieken mee naar huis bijvoorbeeld voor leraar voor hun kinderen. Door oorlog en ontvoering konden mensen die eerst vrij waren geweest dus slaaf worden.
In de eerste eeuw v.Chr. stegen de slavenprijzen omdat er minder slaven op de markt kwamen. Toen werd het voor de heren interessanter om de eigen slavinnen veel kinderen te laten krijgen, deze werden zo automatisch slaaf.

Romeinserijk.jpg

Op dit kaartje zie je een overzicht van het Romeinse Rijk. Zoals je kan zien hebben de Romeinen veel gebieden veroverd. Veel mensen werden dus als slaaf verkocht op de slavenmarkt. Het eiland Rhodos is omcirkeld. Vanuit daar werden de slaven naar Italie en andere delen van het Romeinse Rijk gestuurd.
Omdat Rhodos in de Middellandse Zee ligt was het een makkelijk punt om vanuit daar de slaven te verhandelen.












Hoe werden deze slaven nu behandeld door hun heren? De behandeling van slaven verschilde nogal. Het hing ervan af wat de slaaf deed en waar hij moest werken. De ontwikkelde slaven die de administratie deden of die les gaven aan de kinderen van de heren, werden meestal beter behandeld dan de slaven in de keuken. De huisslaven werden weer beter behandeld dan de slaven die in grote groepen op de boerderijen of in de mijnen werkten. De grote slavenopstanden (zie Spartacus) hadden dan ook vooral aanhang op het platteland.
Waarschijnlijk werden de slaven wat beter behandeld vanaf de eerste eeuw na Christus. Dat komt waarschijnlijk omdat de slaven steeds duurder werden. Slaven konden toen wat geld verdienen voor zichzelf waarmee ze zich op den duur vrij konden kopen. Wanneer ze vrij waren, waren ze dus geen slaaf meer. Maar ze hadden nog steeds niet dezelfde rechten als iemand die vrij geboren was. Ze bleven ook vaak afhankelijk van hun vroegere heer. Pas de tweede of derde generatie was volwaardig burger en kreeg dus wel dezelfde rechten.